تێبینی بۆ زمناکۆ لەسەر مەسەلەی ئاین

و. سابیر

 
دەستخۆش هاوڕێ، باسو خواستێکی گرنگت باسکردووەو وروژاندووە، کە لێرەدا بە پێویستی ئەزانم چەند تێبینیەک ئیزافە بکەم: یەکەم؛ لە ئێستادا من پێناسەی ( چەپی ڕیفۆرمیست) بەکار ناهێنم، چونکە ئەم دەستەواژەیە ئەوە ئەگەیەنێت کە ( چەپی ڕادیکاڵیش) هەیە، بەڵام لە ڕاستیدا ( چەپ) وەک دەستەواژەیەک هاوتەریبە لە گەڵ میتۆد و مەنهەجی سیاسی بۆرژواکان ، بەشێکن لەو ئۆردوگایە، هەر بۆیە دروست وایە دەستەواژەی ( بۆرژوا- چەپەکان ) بەکار بهێنین. دووەم ؛ مێژووی شێواندنی میتۆدی دیالێکتیانیانەی مارکس و ئەنگلس وە تەنانەت لێنین ، لەهەموو بوارەکاندا ، وە بەتایبەت لەمەڕ ( مەسەلەی ئاین) مێژوویەکی دوورو درێژە. سێیەم ؛ ئەکرێت ئەم مەیلە ڕیفۆرمیستیانە بەسەر دوو مەیلی سەرەکی جیهانی و ئۆردوگادا دابەش بکەین، یەکێکیان مەیلی ڕیفۆرمیستانەی پۆپۆلیزمی میللی گەرایی و سۆسیالیزم لە یەک وڵاتدا ، بەواتایەکی تر ئۆردوگای ستالینیزم، ئەوەی تریان مەیلی ڕیفۆرمیزمی کرێکاری سۆسیال دیمۆکراسی جیهانیە.
چوارەم لەم ڕوانگەیەوە، هەریەکێک لەم دوو مەیەلە ڕیفۆرمیستیە( بۆرژوا- چەپیە) ، هەڵوێستێکی شێوێنەرو خراپیان لەناو جەماوەری پڕۆلیتاریای جیهاندا بڵاو کردۆتەوە، مەیلی پۆپۆلیزمی میللی گەرایی و نیشتمان پەروەری لە چەشنی حیزبە شیوعیەکان ، وەک ح. ش.ع .. باسەکەی مارکس سەبارەت بە (…. ئاین ئەفیونی گەلانە) وەک شتێکی «ئیجابی» ڕەواج پێئەدەن، وە بگرە بەشداری کۆبوونەوە ئاینیەکان و مەراسیمەکانی حوسێن و شیعەکان ئەکەن ، بۆ جەماوەری بوونی ئە جیندای حیزبەکەیان ، هەرچی مەیلی ڕیفۆرمیزمی کرێکاریە لە چەشنی کۆمۆنیزمی کرێکاری، هەروەک خۆشت ئیشارەتت پێداوە، ئەوان بە دابڕاوی لە خەباتی چینایەتی و سیاسەتێکی ڕێکخستنی مارکسیستانەی ڕادیکاڵ، ئاین تەنها بە کێشەیەکی فیکری ئەزانن، هەربۆیە لەگەڵ جەماوەردا بە غورورەوە، وەک ڕۆشەنبیرێکی ووردە بۆرژوازی ، بەرخورد بە هزرو فکری جەماوەری پڕۆلیتاریا ئەکەن، وە لایەنگری ڕێکخراوە ئاتەئیستەکانی وەک شار ئیبدۆ و شتی لەم بابەتەن، کە ئەوان لە ڕوانگەی عەقڵ و جەهالەتەوە ئەڕوانن بۆ ئەم مەسەلەیە.
مارکسیستە ڕادیکاڵەکان ، کە بەشوێن زییندوکردنەوەو سەرپێخستنەوەی ژمیتۆدی دیالێکتیکانەی مارکس و ئەنگلس و تەنانەت میتۆدی شۆڕشگێڕانەی لێنینەوەن، لەوێوە پڕاکتیکی سیاسی و جەماوەری خۆیان دیاری ئەکەن، کە ( ئەفیون ..دەرمان…الکهوڵ ) تەنها بۆ دووخستنەوەی مرۆڤی کارگەرە لە ئازارەکانی ڕۆژانەی، کاتێک بۆرژوازی و مەلاو قەشەو پیاوانی ئاینی سەر بەدەوڵەت ڕەواج بە دەستەواژەی ئەوە ئەدەن لەناو جەماوەری چەوساوەدا،” کە خۆشی و ژیانی شاهانەی سەرمایەدارێک هەمووی لە خێرو بەرەکی نیعمەتی خواوە هاتووە ” ( هذا من فضل ربي)” ئەو کاتە کادیرێکی مارکسیستی ڕادیکاڵ، بێدەنگ نامێنێتەوەو ، پێویستە ڕۆشنگەری لەسەر ئەو تێڕوانیە چەوتە بدات، لێرەدا باسەکە بە ئاقاری تهاجماتی شەخسی نابێت بچێتە پێشەوە، هێندەی ئەوەی کە ڕیشەی ئایدیۆلۆجیای سەرکوتگەرو ڕیشە ئابووریەکانی چەوساندنەوەی سەرمایەداری ڕۆشن بکاتەوە، وەک نمونە، فالح عبدالجباری حیزبی شیوعی ( ئەفیون ) وەک شتێکی باش بەسوود و ئیجابی باس ئەکات، وە زۆرێک لە ڕۆشەنبیرانی ئاکدیمیستی وردەبۆرژوازیش ، بەشوێن ئەم تێڕوانینەدا ڕۆیشتوون، ئێمە ئەفیونی ئاین بە ئیجابی نابینین بۆ پڕۆلیتاریاو جەماوەری چەوساوەی دیگر، بەڵکە وەک ئەنگلس ئەڵێت پێویستە لە خەباتی سیاسی خۆماندا ، توهمی ئاینی ئەوان، لە ڕێگەی دژایەتیکردنی سێکتۆرە جیاجیاکانی کۆمەڵگای سەرمایەداریەوە، بە ئەوان بناسێنین، وەک ئەنگلس ئەڵێت ، کۆمەڵگا ئەبێت هزری شۆڕشگێڕانەی بەبەردا بکرێت( یجب تثویر المجتمع) ، دژایەتی کردنی دامودەزگا ئاینی و ئایدیۆلۆجیە فریودەرەکانی تری وەک ئاین و نەتەوە پەرستی سیاسی، بەشێکی گرنگی خەباتی ئێمەیە…