معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان جزییات حمله به شرکتهای پتروشیمی ماهشهر و پایانه تجاری مرزی شلمچه اعلام کرد. به گزارش ایسنا، ولی الله حیاتی شنبه ۱۵ فروردین به خبرنگاران، گفت: در تهاجم هوایی دشمنان به ماهشهر، شرکتهای پتروشیمی فجر ۱ و ۲، رجال و امیر کبیر مورد اصابت قرار گرفتهاند. وی افزود: احتمال وجود تلفات انسانی اعم از شهادت و مجروحیت در این تهاجم بسیار زیاد است. حیاتی در ادامه نیز بیان کرد: در ساعت ۱۱ صبح امروز شنبه ۱۵ فروردین، پایانه تجاری مرزی شلمچه در خرمشهر مورد تهاجم هوایی قرار گرفت و آسیبهای جدی به آن وارد شد. حیاتی عنوان کرد: تاکنون ۵ مجروح در تهاجم به منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و بندرامام گزارش شده است.
در این رابطه سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی اعلام کرد: بر اساس تصمیم کمیته فرماندهی شرایط اضطراری منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، نیروهای کلیه واحدهای صنعتی فعال در منطقه تخلیه شدهاند. بنابر این گزارش در حال حاضر مواد آلاینده احتمالی، خطری برای شهرهای همجوار ایجاد نکرده است. رسانههای ایران گفتهاند که در پی حملات صورت گرفته به مجتمع پتروشیمی ماهشهر، برق این مجموعه قطع شده است. به گفته شرکت فجر انرژی خلیج فارس واحدهای «فجر ۱ و ۲ در حملات مورد اصابت قرار گرفته و توربینها از کار افتاده و برق فجر انرژی قطع شده است.» براساس این گزارش «بدین ترتیب برق تمامی پتروشیمیهای ماهشهر که از فجر انرژی خلیج فارس تامین میشد، قطع شده است.»
در ادامه بمباران بنادر جنوب ایران در روز شنبه، بوشهر نیز در همین روز هدف حمله قرار گرفت، حملهای که ترکشهای آن به نیروگاه اتمی بوشهر هم رسید. خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه، نوشته است که صبح شنبه «پرتابهای در نزدیکی محدوده نیروگاه اتمی بوشهر (فِنس نیروگاه) اصابت کرده… و بر اثر موج انفجار و ترکشهای ناشی از این حمله، یکی از ساختمانهای جانبی نیروگاه دچار آسیب شد». به نوشته تسنیم، در این حمله یکی از کارکنان بخش حفاظت فیزیکی نیروگاه هم کشته شده است. بررسیهای اولیه نشان میدهد که «چهارمین حمله» به نیروگاه بوشهر آسیبی به بخشهای اصلی نیروگاه وارد نکرده و «روند بهرهبرداری از نیروگاه نیز تحت تأثیر قرار نگرفته است». در هفته جاری قرار است حدود ۲۰۰ پرسنل روس از نیروگاه بوشهر تخلیه شوند. هفته گذشته روسیه اعلام کرده بود که ۱۶۳ نفر از کارکنان خود را از این محل خارج کرده است.
رویترز در گزارشی از حمله به منطقه پتروشیمی ماهشهر نوشته است: رسانههای دولتی ایران روز شنبه از حملات هوایی به یک منطقه پتروشیمی در جنوبغربی کشور خبر دادند که تاکنون دستکم پنج زخمی برجا گذاشته است. همچنین خبرگزاری تسنیم گزارش داد که یک پرتابه به ساختمانی جانبی در نزدیکی محوطه نیروگاه هستهای بوشهر اصابت کرده و یک نفر در این حادثه کشته شده است. با این حال، عملیات خود نیروگاه تحت تأثیر قرار نگرفته است. عراقچی در واکنش به این حمله، در شبکه ایکس با اشاره به اعتراضهای غرب در قبال درگیریها در اطراف نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین، نوشت که آمریکا و اسرائیل تاکنون چهار بار نیروگاه بوشهر را بمباران کردهاند و اگر نشت رادیواکتیو رخ دهد، پایتختهای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، نه تهران، با فاجعه روبهرو خواهند شد.
در کنار این، رسانههای ایرانی از حملات به انبارهای ذخیره آب بطریشده در غرب کشور نیز خبر دادهاند؛ موضوعی که نشان میدهد دامنه حملات از اهداف صرفاً نظامی فراتر رفته و به زیرساختهای حیاتی و خدمات عمومی نیز کشیده شده است. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده که «موجی از حملات» را علیه تهران انجام داده است. در همین حال، جنگی که با حملات اولیهای آغاز شد که به کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، انجامید، اکنون به کشته شدن هزاران نفر و بروز بحران انرژی در سطح منطقه منجر شده است.
یکی از محورهای اصلی این بحران، تنگه هرمز است. ایران عملاً این گذرگاه حیاتی را که بهطور معمول محل عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان است، تقریباً بسته نگه داشته است. با این حال، خبرگزاری تسنیم روز شنبه گزارش داد که ایران عبور کشتیهای حامل کالاهای اساسی به مقصد بنادر خود را مجاز اعلام کرده است. این اقدام میتواند نشانهای از تلاش تهران برای مدیریت پیامدهای انسانی و اقتصادی بحران، بدون عقبنشینی کامل از اهرم فشار خود بر بازار جهانی انرژی، تلقی شود.
بازتاب جهانی جنگ نیز گستردهتر شده است. در اروپا، پنج وزیر دارایی اتحادیه اروپا در نامهای که رویترز به آن دست یافته، خواستار اعمال مالیات بر سودهای بادآورده شرکتهای انرژی شدهاند؛ پیشنهادی که واکنشی مستقیم به افزایش قیمت سوخت در پی جنگ به شمار میرود. این نشانه آن است که دولتهای اروپایی بیش از پیش نگران اثرات اقتصادی تداوم جنگ بر بازار انرژی و زندگی شهروندان خود هستند.
در منطقه خلیج فارس نیز آثار جنگ آشکار شده است. مقامهای دوبی روز شنبه اعلام کردند که در پی برخورد بقایای رهگیریهای هوایی با نمای دو ساختمان در این امارت، از جمله ساختمان شرکت فناوری آمریکایی اوراکل در شهر اینترنتی دوبی، هیچ مصدومی گزارش نشده است. این حادثه بار دیگر نشان میدهد که دامنه خطرهای جنگ از مرزهای مستقیم درگیری فراتر رفته و مراکز تجاری و شهری کشورهای همسایه نیز در معرض پیامدهای آن قرار گرفتهاند.
در همین حال، اسرائیل به موازات جنگ با ایران، کارزار موازی خود را علیه حزبالله لبنان نیز ادامه داده است. پس از آنکه این گروه در حمایت از ایران به سوی اسرائیل شلیک کرد، ارتش اسرائیل بامداد شنبه اعلام کرد در حال هدف قرار دادن زیرساختهای حزبالله در بیروت است. بدین ترتیب، جنگ نهتنها محدود به ایران و اسرائیل نمانده، بلکه همچنان ظرفیت گسترش به جبهههای دیگر را نیز حفظ کرده است.
در بازارهای جهانی نفت، هرچند معاملات در روز شنبه بسته بود، اما شوک جنگی همچنان پابرجاست. قیمت شاخص نفت خام آمریکا روز پنجشنبه ۱۱ درصد جهش کرد؛ آن هم پس از آنکه ترامپ در یک سخنرانی هیچ نشانه روشنی از نزدیک بودن پایان جنگ ارائه نداد. این جهش قیمتی، همزمان با نگرانی از آینده تنگه هرمز، نشان میدهد که جنگ ایران و آمریکا به نقطهای رسیده که نهفقط یک بحران نظامی و ژئوپولیتیک، بلکه یک بحران تمامعیار انرژی و اقتصاد جهانی نیز هست.
