برخی قانونگذاران چنان از اقدامات دولت دونالد ترامپ در آمریکای لاتین نگران شدهاند که کمکم این دولت را به «گانگستریسم» متهم میکنند. نماینده کنگره، استیون لینچ، در آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ نسبت به چنین خطری هشدار داده بود و گفته بود ایالات متحده ممکن است «به جرگه دولتهای گانگستری بپیوندد»، اما اکنون در کنگره این احساس رو به گسترش است که آن روز فرا رسیده است. ماه گذشته، در یکی از جلسات استماع کنگره، خواکین کاسترو تصریح کرد که دولت ترامپ از ارتش آمریکا برای تصاحب منابع آمریکای لاتین به سود شرکتهای آمریکایی بهرهبرداری میکند. او بهنوعی بازتابدهنده نقدهای ضدجنگ اسمدلی باتلر، قهرمان نظامی اوایل قرن بیستم آمریکا، بود که جنگ را «کسبوکاری سوداگرانه» میدانست و از نقش خود بهعنوان «دلال سرمایهداری» ابراز تأسف کرده بود.
کاسترو گفت: «دهههاست که مردان و زنان ما در نیروهای مسلح، که داوطلبانه برای دفاع از کشورمان خدمت کردهاند، به مزدورانی تبدیل شدهاند که مأموریت یافتهاند جان خود را برای حفاظت از سود شرکتهای آمریکایی به خطر بیندازند. امروز، رئیسجمهور ترامپ بار دیگر آنها را به همین کار وادار میکند.»
پرونده ونزوئلا
منتقدان دولت ترامپ در کنگره، بهویژه به دلیل اقدامات آن در ونزوئلا، نسبت به «گانگستریسم» این دولت هشدار دادهاند. از زمانی که دولت ترامپ در اوایل سال جاری یک عملیات نظامی برای بازداشت رئیسجمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو، و در دست گرفتن کنترل نفت و منابع معدنی این کشور هدایت کرد، شماری از قانونگذاران بر این باورند که این دولت، زور و ارعاب را به ابزارهای اصلی سیاست خارجی خود بدل کرده است. قانونگذاران، دولت را به انجام عملیات نظامی بدون مجوز کنگره، مداخله در سیاست داخلی ونزوئلا، بیاعتنایی به روند سیاسی این کشور، تسهیل فساد در ونزوئلا و ایالات متحده، و استفاده از ارتش آمریکا برای تصاحب منابع این کشور محکوم کردهاند. کریس مورفی اوایل سال جاری در خطاب به وزیر خارجه، مارکو روبیو، گفت: «شما نفت آنها را با زور اسلحه تصاحب میکنید.»
با وجود آنکه کنگره به دلیل حمایت اکثریت جمهوریخواه در هر دو مجلس از رئیسجمهور، او را پاسخگو نکرده است، منتقدان فشار بر کاخ سفید را ادامه دادهاند و همین امر مقامات را وادار به دفاع از اقدامات دولت کرده است. در همان جلسه استماع ماه گذشته، مایکل کوزاک، مقام وزارت خارجه، مدعی شد که مداخله در ونزوئلا در راستای منافع ایالات متحده بوده است. او به دکترین مونرو اشاره کرد که آمریکای لاتین را حوزه نفوذ آمریکا تعریف میکند. او، همصدا با رئیسجمهور، با افتخار اعلام کرد که ایالات متحده اکنون بر منابع این کشور کنترل دارد. کوزاک گفت: «در حال حاضر، ما کنترل بسیار قابلتوجهی بر درآمدهای نفتی داریم.»
چندین قانونگذار دموکرات با انتقادهای شدید به این سخنان واکنش نشان دادند. آنها رفتار تهاجمی دولت ترامپ در نیمکره غربی را محکوم کردند و هشدار دادند که این اقدامات به واکنش منفی علیه ایالات متحده خواهد انجامید. سیدنی کملیگر-داو رویکرد دولت را «شرمآور» توصیف کرد و تأکید کرد که ایالات متحده نباید «از طریق دکترین مونرو، سیاست سلطه و انقیاد در نیمکره غربی را احیا کند.»
کاسترو بار دیگر هشدار داد که تمرکز دولت ترامپ بر تجارت و سود است و افزود که رئیسجمهور از ارتش آمریکا برای ثروتمند کردن افراد نزدیک به خود استفاده میکند. او گفت: «آنچه اکنون رخ داده این است که گروهی از افراد مورد حمایت رئیسجمهور در حلقه نزدیک او قادر شدهاند در ونزوئلا—چه در حوزه مواد معدنی ارزشمند، چه نفت و چه هر حوزه دیگر—فعالیت اقتصادی را آغاز کنند و از آن سود ببرند.»
کوزاک با این تحلیل مخالفت کرد، اما در عین حال اذعان داشت که دولت ترامپ کنترلهای قابلتوجهی بر ونزوئلا برقرار کرده است. او بار دیگر با افتخار تأکید کرد که این دولت بر منابع کشور مسلط است. او گفت: «افراد میتوانند نفت را استخراج کرده و در بازار آزاد بفروشند، اما تمام این پول به حسابی واریز میشود که ما بر آن کنترل داریم. همه درآمدهایی که از بخش معدن و سایر حوزهها به دست میآید، بهجای آنکه به حسابهای بانکی آنها برود، به حسابهای خزانه منتقل میشود و سپس ما آن را هر طور که صلاح بدانیم تخصیص میدهیم.»
پرونده کوبا
اکنون که دولت دونالد ترامپ علیه ونزوئلا وارد عمل شده، رهبری جدیدی مستقر کرده و سود حاصل از منابع آن را توزیع میکند، قانونگذاران پیشبینی میکنند که گام بعدی، حرکت علیه کوبا باشد. ترامپ ماههاست که بهطور علنی کوبا را تهدید میکند. او برای جلوگیری از ارسال نفت به این کشور اقدام کرده و به این ترتیب بحران اقتصادی بهوجود آورده است. در حالی که فشار سنگینی بر دولت کوبا وارد کرده، خواستار کنارهگیری رئیسجمهور این کشور شده است. ترامپ در ماه مارس گفت: «فکر میکنم این افتخار نصیبم خواهد شد که کوبا را در اختیار بگیرم. اگر حقیقت را بخواهید، میتوانم هر کاری که بخواهم با آن انجام دهم.»
هرچند مداخله نظامی دولت ترامپ در ایران تا حدی تمرکز آن را از کوبا منحرف کرده، این دولت همچنان با حفظ یک محاصره اقتصادی، راه هرگونه بهبود را برای این کشور جزیرهای بسته است. ارتش آمریکا همچنان مانع جریان آزاد نفت به کوبا میشود، حتی در حالی که ترامپ خواستار جریان آزاد نفت از تنگه هرمز است. معدود محمولههای نفتی که به کوبا رسیدهاند، از جمله یک نفتکش اخیر از روسیه، نیز تأثیر چندانی در کاهش بحران نداشتهاند. در جلسه استماع ماه گذشته کنگره، چندین قانونگذار استدلال کردند که دولت ترامپ یکی از عوامل اصلی بحران شدید در کوباست؛ بحرانی که شامل خاموشیهای سراسری و مرگهای قابل پیشگیری در بیمارستانها و مراکز درمانی میشود. خواکین کاسترو گفت: «نمیتوانیم نقش کشور خودمان را در این فاجعه انسانیِ در حال وقوع در کوبا نادیده بگیریم.»
جاناتان جکسون، که بهتازگی از این کشور بازدید کرده، تندترین انتقادها را مطرح کرد. او با هشدار نسبت به آسیبهای گسترده سیاستهای دولت بر مردم کوبا، تأکید کرد که این اقدامات ناقض حقوق بشردوستانه بینالمللی است.
او گفت: «ما به مجازات جمعی متوسل شدهایم.»
این نماینده همچنین دولت ترامپ را متهم کرد که میکوشد شرایط زندگی را آنچنان برای مردم کوبا دشوار کند که علیه دولت خود قیام کنند. او این سیاست را «سیاست گرسنه نگهداشتن» توصیف کرد که شکست خورده است.
او افزود: «این یکی از بیرحمانهترین چیزهایی بود که در زندگیام دیدهام.»
با این حال، همانگونه که دولت ترامپ توانسته اقدامات خود در ونزوئلا را بدون پاسخگویی ادامه دهد، سیاستهایش در قبال کوبا را نیز پیش برده است. این دولت همچنان از حمایت جمهوریخواهان و برخی دموکراتها برخوردار است؛ گروهی که شمار اندکی از آنان با هدف تغییر رژیم مخالفت میکنند.
رئیسجمهور، که میداند با مخالفت چندانی در کنگره روبهرو نیست، همچنان تهدید به مداخله نظامی در کوبا میکند و حتی به عملیات در ونزوئلا بهعنوان یک الگو اشاره میکند.
ترامپ ماه گذشته گفت: «در ماه ژانویه، نیروهای ما مستقیماً به قلب پایتخت ونزوئلا پرواز کردند، دیکتاتور غیرقانونی، نیکولاس مادورو، را دستگیر کردند و او را برای اجرای عدالت آمریکایی به اینجا آوردند. و بهزودی، همین قدرت عظیم روزی را رقم خواهد زد که ۷۰ سال در انتظارش بودهایم؛ چیزی به نام “سپیدهدمی نو برای کوبا”.»
جنگ یک کسبوکار سوداگرانه است
زمانی که اسمدلی باتلر نزدیک به یک قرن پیش علیه بهرهکشی از خود بهعنوان «دلال سرمایهداری» سخن گفت، نقدی بر شیوه جنگورزی آمریکا مطرح کرد که آنقدر برای رهبران این کشور رادیکال بود که عملاً از گفتمان اصلی سیاسی کنار گذاشته شد.
تنها شمار اندکی از سیاستمداران، از جمله سینتیا مککینی و ران پال، به باتلر و هشدارهایش اشاره کردهاند. بهندرت، اگر نگوییم هرگز، رسانههای جریان اصلی جنگ را بهعنوان یک «کسبوکار» توصیف میکنند که در آن رهبران کشور از نیروهای نظامی آمریکا همچون ابزارهایی برای پیشبرد منافع سرمایهداری استفاده میکنند.
با این حال، امروز برخی از مقامهای منتخب در حال طرح هشدارهایی مشابه درباره دولت ترامپ هستند. آنان که از حرص سیریناپذیر رئیسجمهور برای ثروت و قدرت نگراناند، میگویند او نوعی «گانگستریسم» را در سراسر آمریکای لاتین پیش میبرد؛ به این معنا که با استفاده از قدرت ارتش آمریکا، ثروت کشورهای این منطقه را برای غنیتر کردن خود، خانوادهاش، نزدیکان تجاریاش و شرکتهای آمریکایی تصاحب میکند.
کریس ون هولن اوایل سال جاری گفت: «با هر معیاری که بسنجید، این فاسدترین دولت در تاریخ آمریکا است.»
اکنون که دولت ترامپ بهطور آشکار در حال غارت ونزوئلاست و بدون پیامد به کار خود ادامه میدهد، چندین قانونگذار هشدار میدهند که ممکن است همین الگو را در دیگر کشورهای آمریکای لاتین نیز به کار گیرد.
کاسترو در جلسه ماه آوریل گفت: «این موضوع مرا به این فکر میاندازد که هدف در کوبا هم همین خواهد بود؛ اینکه چه کسانی از دوستان رئیسجمهور به آنجا میروند تا پول به دست آورند و چه کسانی از کوبا و مردم آن سود خواهند برد.»
در واقع، در کنگره این احساس رو به گسترش است که دولت ترامپ بهسوی «گانگستریسم» گرایش پیدا کرده است. منتقدان، فراتر از انتقادهای معمول درباره بیاعتنایی رئیسجمهور به هنجارها و سنتها، اکنون بهطور جدی این ایده را مطرح میکنند که جنگهای ترامپ نوعی «کسبوکار سوداگرانه» است، و کوبا ممکن است هدف بعدی باشد.
منبع: کانتر پانچ وبسایت خبری آمریکایی
