کارن ایزدی: چهار سال از قتل حکومتی ژینا، مهسا امینی میگذرد؛ واقعهای که به یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ سیاسی و اجتماعی معاصر ایران تبدیل شد. جنبش «ژن، ژیان، ئازادی» صرفاً واکنشی به حجاب اجباری و خشونت علیه زنان نبود؛ بلکه بیانگر بحرانی عمیقتر در رابطه میان ساختار اقتدارگرای رژیم اسلامی ایران و جامعهای بود که خواهان آزادی، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت خویش است. از این منظر، «ژن، ژیان، ئازادی» را نمیتوان صرفاً بهعنوان یک اعتراض تاریخی متعلق به سال ۱۴۰۱ تلقی کرد. این جنبش بخشی از فرایندی اجتماعی و سیاسی است که مطالبات زنان، کارگران، معلمان، دانشجویان، مردمان تحت ستم، اقلیتهای مذهبی و جامعه LGBTQ+ را در پیوند با یک مسئله مشترک قرار داده است: مبارزه برای پایان سرکوب و گسترش آزادیهای مدنی و سیاسی!
در چنین شرایطی، فراخوان اعتصاب سراسری ۲۵ شهریور توسط «ائتلاف احزاب سیاسی کُردستان ایران» از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که اعتصاب یکی از اشکال مؤثر کنش جمعی سیاسی و نافرمانی مدنی است و میتواند نارضایتیهای پراکنده را به نیرویی سازمانیافته و اجتماعی تبدیل کند، از همین جهت حمایت از این اعتصاب، پیش از هر چیز، دفاع از حق جامعه برای اعتراض، اعتصاب، تشکلیابی و بیان مسالمتآمیز مطالبات سیاسی و اجتماعی خود است. همچنین بحران کنونی ایران نیز تنها یک بحران اقتصادی نیست، بلکه فقر و گرانی، بیکاری، اعدام، بازداشت فعالان سیاسی و مدنی، محدودیت آزادی بیان و تشکل و تبعیض جنسیتی و اتنیکی، وجوه مختلف یک بحران ساختاریاند. بنابراین، عبور از وضعیت موجود نیز نیازمند بیش از اعتراضات مقطعی است؛ تقویت سازمانهای مستقل اجتماعی، تشکلهای صنفی و شبکههای پایدار همبستگی، بخشی اساسی از مسیر شکلگیری یک جنبش دموکراتیک پایدار است!
در این میان، تجربه مبارزات مردم کُردستان و نقش اعتصابهای سراسری در تاریخ مبارزات مدنی آنان اهمیت ویژهای دارد، از همین جهت حمایت از فراخوان اعتصاب ۲۵ شهریور «ائتلاف احزاب سیاسی کُردستان ایران» به معنای بهرسمیتشناختن حق مردمان تحت ستم ایران برای برخورداری از دموکراسی، آزادی، امنیت و حقوق جمعی است! چرا که دموکراسی آینده ایران تنها زمانی معنا خواهد داشت که رفع تبعیض اتنیکی، جنسیتی، مذهبی و فرهنگی را به یکی از اصول بنیادین نظم سیاسی جدید تبدیل کند.
همزمان، باید دانست که میان مخالفت با رژیم اسلامی ایران و تصور ما از آینده ایران تمایز قائل شد، چرا که گذار دموکراتیک صرفاً به معنای تغییر حکومت نیست؛ بلکه مسئله اصلی، ایجاد نظمی سیاسی مبتنی بر حقوق بشر، سکولاریسم، کثرتگرایی، آزادیهای مدنی، برابری مدنی و حاکمیت مردم است که جامعه ایران را از یک ساختار اقتدارگرا به شکلی دیگر از اقتدارگرایی منتقل نکند! از این منظر، باید از فراخوان اعتصاب سراسری ۲۵ شهریور «ائتلاف احزاب سیاسی کُردستان ایران» حمایت کنیم و آن را بخشی از تداوم همان فرایند اجتماعی بدانیم که پس از قتل ژینا، مهسا امینی به یکی از مهمترین عرصههای منازعه سیاسی در ایران تبدیل شد! به همین جهت باید دانست که اهمیت این اعتصاب تنها در یک روز تعطیلی نیست؛ بلکه اهمیت آن در نشان دادن ظرفیت جامعه برای بازسازی همبستگی، تقویت سازمانیابی مستقل و حفظ پیوستگی مبارزات مدنی است!
در چنین بستری چهارمین سالگرد خیزش ژینا/مهسا، بیش از آنکه صرفاً یادآور یک واقعه تاریخی باشد، فرصتی است برای تأکید بر این واقعیت که هیچ جنبش اجتماعی دموکراتیکی بدون سازمانیابی، همبستگی و پیوند میان مطالبات مختلف جامعه نمیتواند به تغییرات ساختاری جدی برای یک دموکراسی متکثر حقوقبشری منجر شود.
کارن ایزدی
فعال مدنی کوئیر-فمینیست پروگرسیو
