در باره شرایط “ذهنی” و “عینی” یک تحول سوسیالیستی

در کامنت “نیک” بر نوشته من در سایت اخبار روز، (پشت پرده حرکت “ناوگان بزرگ” بسوی ایران) چنین آمده است:

[جناب فرزادء توجه به چند نکته در طرح احتمالات شما ضروریست؛

۱- طرح کودتا با حمایت آمریکا و موافقت اسرائیل تنها در صورت مرگ و یا کشتن خامنه ای امکان پذیر است و یافتن عناصری در سپاه به مانند السیسی در مصر.

۲-خالی کردن حمایت از کرد ها در سوریه یکبار دیگر نشان داد که امریکا بر خلاف نظریه رایج در ایران برای منافع خود و کنترل بهتر شرایط خواهان تجزیه کشور های خاورمیانه نیست.

۳- این برداشت شما که ” سوسیالیسم و تحول سوسیالیستی جامعه یک گزینه و انتخاب واقعی است. شرایط “ذهنی” و عینی چنین تحولی در ایران کنونی فراهم است.” توهمی بیش نیست.]

من پاسخ کوتاهی به این شرح برای او نوشتم:

[نیک گرامی

به نظر میرسد بندهای ۱ و ۲ کامنت شما به نحوی همسو با موضع من در نوشته است. در مورد بند سوم فکر میکنم اختلافی بسیار جدی داریم. و اختلاف بر سر “شرایط عینی” نیست که تصور میکنم نکته شما هم این است. اختلاف بر سر “شرایط ذهنی” است که توضیح مختصری برای مشخص تر کردن این تفاوت را لازم دیدم. شرایط ذهنی مورد نظر من، اشاره به یک تاریخ واقعی و “عینی” است که نقطه شروع آن به اواخر دهه ۱۳۵۰ و اوائل ۱۳۶۰ بر میگردد. یعنی مبانی مکتوب یک کمونیسم کارگری که هم از زاویه نظری- تئوریک و سازمانی؛ و بویژه در ارزیابی و بازبینی”سوسیالیستی” علل شکست انقلاب اکتبر با تمامی نقدهای “دموکراتیک” انواع دیگر کمونیسم ها، تفاوت بنیادی دارد. غایت اینکه اختلاف من با نکته سوم شما در این است که شما یا این پدیده “شرایط ذهنی” عینیت یافته و مکتوب و مستند و با همه جدالهای نظری و سیاسی در تقابل و متضاد با دیگر کمونیسمها، را برسمیت نمیشناسید و یا، به باور من البته، مخالف جدی آن هستید.

سرفراز باشید]

 

از آنجا که در کامنتها در سایت اخبار روز، موازینی وجود دارد که امکان توضیح بیشتر نکات مورد اختلاف را ناممکن میکند، پاسخ خود به “نیک” را قدری باز میکنم. طبعا من موازین مذکور که اولا بیش از دو بار نمیتوان کامنت گذاشت و ثانیا هر بار نیز تعداد کاراکترها نباید از ۹۰۰ کاراکتر بیشتر باشد، رعایت کرده ام. توضیحات بیشتر را به دلیل اهمیت بحث مورد جدل لازم تشخیص دادم. نیک نوشته است شرایط “ذهنی” و عینی تحول مورد نظر من “توهمی بیش نیست”. همانطور که در پاسخ توضیح داده ام تمرکز نیک نه بر “شرایط عینی” که تاکید بر شرایط “ذهنی” است که مرکز ثقل آن “توهم” است.

 

چنین نتیجه گیری البته، ریشه ها و پیشینه خود را دارند. به عنوان یک ناظر که بخواهد در ارتفاع بالاتری به عینیت آن شرایط ذهنی مورد نظر نیک نگاه کند، یک تصویر و چشم انداز وسیعتر از آن شرایط را ترسیم میکند. از آن ارتفاع میتوان دریافت که این بحث و جدل ها در یک کافه تریا و در تعطیلات آخر هفته و بین چند روشنفکر پیرامون مقولات “فلسفی” انجام نشده اند. این مباحث در دل یک انقلاب- انقلاب ۵۷ – و در متن جدال و جنگ بین گرایشات واقعی و نیرومند و سنت دار، پیش رفته است. این جدالها بعلاوه در متن حمله خونین ارتجاع اسلامی به کل “چپ” و در عین ستیز طبقاتی ناسیونالیسم کرد  و  اعلام جنگ سراسری نظامی به مدافعان کمونیسم نوین جامعه ایران پیش رفته اند، جنگی که با اعلام “آتش بس یکجانبه”، به شکست ناسیونالیسم کرد و انشعاب در حزب اصلی آن انجامید. این جدالهای سیاسی و نظری و نظامی، بر بستر “بی تاثیری”  انواع سوسیالیسمهای “دایر”  و برخوردار از سنت چندین ساله و پشت گرم و مجهز به اردوگاه ها و بلوک های جهانی و کل دستگاه تبلیغاتی و انتشاراتی آنها، انتشارات “پکن” و “پروگرس”(مسکو) و به همه زبانهای اصلی و حاشیه ای،  تداوم یافتند و بر صفحه سیاست در ابعاد ماکرو قرار گرفتند. این گرایش نظری و سیاسی و تئوریک و متدولوژیک، درست آنجا که همه مدافعان دیگر روایات سوسیالیسم غیر کارگری، بویژه با فروپاشی بلوک شوروی سابق، تمامی افتخارات گذشته خویش را لعن و نفرین کردند و به خود “دگر اندیش” تکثرگرا  گفتند،  با برنامه “یک دنیای بهتر” عروج کرد. از نظر من اگر “توهمی” وجود دارد، توهم انکار این “ذهنیت” عینیت یافته و توهم به چشم پوشی و “بایکوت” این موجودیت و ذهنیت عینیت یافته است. این انکار عملا فراخوان به زمینه “عینی” تحول سوسیالیستی، یعنی وجود عینی اعتراض سوسیالیستی طبقه کارگر برای توسل به گردآمدن حول انواع دیگر سوسیالیسمهای اردوگاهی، اتمی، خلق و ملی “میهنی” و مشروطه خواه است. برعکس تصور ، و البته توهمات “نیک” و طیف همسو با او، این یک فراخوان به مقاومت در برابر بنیادهای کمونیسم کارگری حول پرچمهای برافتاده انواع سوسیالیسمهای بورژوائی. محافظه کار و ارتجاعی است.

 

 در سایت منصور حکمت به نشانی زیر، مجموعه ای بزرگ از مباحث و جدل ها پیرامون”شرایط ذهنی”  لازمه برای تحول سوسیالیستی جامعه را در دسترس دارید:

 

https://hekmat.public-archives.com

 

بعلاوه، من شخصا مجموعه پر حجم: “برگزید آثار”، “و ضمیمه های  ۱   و   ۲   آن را در دسترس همگان گذاشته ام.

 

و کتاب “دست نوشته های منتشر نشده منصور حکمت” را هم، هم در فرمت چاپ و نیز پی دی اف، تهیه کرده ام. با کلیک بر هر کدام از این مجموعه ها، میتوانید به نسخه پی دی اف آنها دسترسی داشته باشید.

لینک ها برگزیده آثار:

http://www.iraj-farzad.com/bargozideh-m.hekmat.pdf

ضمیمه یک برگزیده آثار:

http://www.iraj-farzad.com/bg-z1.pdf

ضمیمه دو برگزیده آثار:

http://www.iraj-farzad.com/bg-z1.pdf

دست نوشته های منتشر نشده:

http://www.iraj-farzad.com/dast-neveshteh-m.hekmat.pdf

 

مایلم این نکته را اضافه کنم که بسیاری از مباحث جلسات پلنومها، سمینارها و مکاتبات و بحث های “داخلی”، چه  در حزب کمونیست ایران و یا حزب کمونیست کارگری حاوی مباحث بسیار داغ و قطبی، و به نظر من بسیار مهم اند، “درونی” باقی ماندند و انتشار نیافتند. اما از آنجا که علنی نکردن آن مباحثات بسیار مهم، از یک طرف این شرایط را فراهم کرده است که در باره حقایق تاریخی، به جعل و وارونه سازی فکت ها و نیز ترور شخصیت منصور حکمت روی آورند؛ و از سوی دیگر با ناگفته ماندن آن مباحث، کسان دیگری نتوانند برای سکوت و مخالفتهای قورت داده خویش، تاریخ جعل کنند، بخشهائی از این مجادلات و مباحث علنی نشده را، که در شماره های نشریه بستر اصلی منتشر شده اند، جداگانه نیز ضمیمه میکنم. به نظر من این بحث و جدلها فارغ از ملاحظات “رسمی”، یکی از منابع اوریجینال همان “شرایط ذهنی” اند.

 

اینجا من فقط به یک مورد از این “تحریف” ها اشاره میکنم:

 

این مطلب را نگاه کنید: استخراج از بستر اصلی شماره ۵۵

http://www.iraj-farzad.com/file-ref/ms-55-vejdan.pdf

 لیستی از مباحث منتشر نشده:

سخنرانی در جلسه اختتامیه کنگره اول اتحاد مبارزان کمونیست، کمونیستها و پراتیک کمونیستی، سبک کار

http://www.iraj-farzad.com/ms-70.pdf

فاصله حرف و عمل

http://www.iraj-farzad.com/mainstream-18.pdf

سخنرانی در مورد حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-44.pdf

در باره خصوصیات حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-108.pdf

تاریخ شفاهی کومه له

http://www.iraj-farzad.com/ms-41.pdf

تاریخ شفاهی اتحاد مبارزان کمونیست

http://www.iraj-farzad.com/ms-43.pdf

بخشی از بحثها در پلنوم ۸ حزب کمونیست ایران، بخش اول– بخش دوم

بخش اول:

http://www.iraj-farzad.com/ms-98.pdf

بخش دوم

http://www.iraj-farzad.com/ms-99.pdf

یاس از بالای کومه له، ناسیونالیسم در پرده پیشنهاد خیرخواهانه،  کنگره ۴ کومه له

http://www.iraj-farzad.com/ms-87.pdf

احزاب چپ و قانون کار

http://www.iraj-farzad.com/ms-111.pdfکار علنی و قانونی

کمونیسم کارگری و گسست طبقاتی

http://www.iraj-farzad.com/mainstream-22.pdf

طرح پیشنهادی نمایندگی کومه له در خارج کشور، استنتاجات عملی از سیاست سازماندهی کمونیسم در کردستان

بحث در مورد “هژمونی” در “جنبش کردستان” و آتش بس یکجانبه با حزب دمکرات

http://www.iraj-farzad.com/ms-81.pdf

ضرورت مبارزه با ناسیونالیسم، پلنوم ۴ حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-97.pdf

کارگری شدن حزب(دوره حزب کمونیست ایران)

http://www.iraj-farzad.com/ms-66.pdf

کمونیسم و سنت ناسیونالیستی مبارزه نظامی، در باره شعار جمهوری سوسیالیستی، آیا پیروزی کمونیسم در ایران ممکن است؟ و ..

http://www.iraj-farzad.com/mainstream-24.pdf

ناسیونالیسم در پرده دو پیشنهاد “خیرخواهانه”، کنگره ۴ کومه له

http://www.iraj-farzad.com/ms-51.pdfکمونیسم و مساله ملی، پلنوم ۱۱ حزب کمونیست ایران، خطر آوانتوریسم و ناسیونالیسم در کردستان، “مسائل جنوب”

http://www.iraj-farzad.com/ms-102.pdf

در باره کارگری شدن حزب(بحث در دوره حزب کمونیست ایران)، نقد سند در باره اپوزیسیون

http://www.iraj-farzad.com/ms-66.pdf

برخورد به مساله “تواب”، بیانیه حقوق زنان پلنوم ۱۲

http://www.iraj-farzad.com/ms-94.pdf

بحث در باره “مذاکره” رژیم اسلامی  بوساطت جلال طالبانی، با رهبری کومه له ،  اعزام بی رویه نیروهای نظامی، در باره سانترالیسم دموکراتیک، نامه منتشر نشده به ابراهیم علیزاده، استراتژی کومه له در کردستان، پلنوم ۹ و ۱۰ و ۱۱ حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-106.pdf

اوضاع کردستان و دورنمای تشکیلات کردستان در خاک عراق، پلنوم ۱۲ حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-94.pdf

استنتاجات عملی از دورنمای سیاست ما در دوره ختم جنگ ایران و عراق، پلنوم ۱۴ حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-87.pdf

بحث و جدل داغ در پلنوم ۱۵ حزب کمونیست ایران، انقباض مبارزه نظامی و بحث اوضاع سیاسی در پلنوم  ۵ و۱۱ حزب کمونیست ایران

http://www.iraj-farzad.com/ms-78.pdf

سخنرانی در جلسه با کمیته مرکزی کومه له

http://www.iraj-farzad.com/ms-90.pdf

کار ارزان، کارگر خاموش

http://www.iraj-farzad.com/ms-48.pdf

بحث در باره اشغال کویت، جایگاه کومه له در حزب کمونبست ایران(زمستان سال ۶۱)، اساسنامه و سانترالیسم

گزارش کمیته مرکزی به کنگره دو حزب کمونیست ایران، متن پیاده شده از نوار

http://www.iraj-farzad.com/ms-111.pdf

بحث  در جلسه مشترک کمیته مرکزی اتحاد مبارزان کمونیست با کمیته مرکزی کومه له

http://www.iraj-farzad.com/ms-57.pdf

در باره سوسیالیسم در یک کشور

http://www.iraj-farzad.com/ms-95.pdf

جنبش سلبی، جنبش اثباتی، مصافهای کمونیسم امروز و..

http://www.iraj-farzad.com/ms-59.pdf

در باره اسلام سیاسی، تحلیل اوضاع در پرتو تحولات دهه ۱۹۸۰، تذکراتی در مورد جنبش کارگری –کنگره ۳ حزب کمونیست کارگری؛ ۲ مصاحبه با “پرسش” و “پوشه”(توجه کنید که لینک جملات با رنگ قرمز، جداگانه است)

http://www.iraj-farzad.com/ms-86.pdf

مصاحبه با پریش:

http://www.iraj-farzad.com/ms-69.pdf

مصاحبه با پوشه

http://www.iraj-farzad.com/ms-69.pdf

بی انصافی و ریا

http://www.iraj-farzad.com/ms-60.pdf

بلشویسم و لننینیسم، جنبش سلبی ، جنبش اثباتی

http://www.iraj-farzad.com/ms-85.pdf

با منصور حکمت در پلتاک، دمکراسی، مساله ملی و …

http://www.iraj-farzad.com/ms-90.pdf

بحث در آخرین جلسه دفتر سیاسی حزب کمونیست کارگری ۲۰۰۱

http://www.iraj-farzad.com/ms-56.pdf

 

 ایرج فرزاد

۲۵ ژانویه ۲۰۲۶