هنوز مفاد تفاهمنامه ايران و آمريکا رسما منتشر نشده است. قرار است این تفاهمنامه روز جمعه در سوئیس به امضای طرفین برسد و پس از آن منتشر شود. ترامپ گفته است شخصا آن را برای خبرنگاران قرائت خواهد کرد اما دو روز پيش از امضای اين توافقنامه، خبرگزاری بلومبرگ متنی را منتشر کرده که به نوشته این شبکه خبری، “سند ۱۴ مادهای تفاهمنامه” میان ایران و آمریکا است.
به گزارش رسانهها، محمدباقر قالیباف، مسئول هیات مذاکرهکننده ایران و جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا برای امضای این تفاهمنامه در سوئیس حضور خواهند داشت.
هنوز سندی رسمی از سوی ایران و آمریکا درباره مفاد تفاهمنامه منتشر نشده است.
متن زیر، پیشنویس ۱۴ مادهای این یادداشت تفاهم است که به رؤیت خبرگزاری بلومبرگ رسیده است.
۱. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به همراه متحدان خود در جنگ جاری، با امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دائمی جنگ را در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، اعلام میکنند و متعهد میشوند که از این پس هیچ اقدام خصمانهای علیه یکدیگر انجام ندهند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند. توافق نهایی، مفاد این ماده و سایر مواد را تأیید خواهد کرد.
۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد میشوند ظرف حداکثر ۶۰ روز، که با رضایت متقابل قابل تمدید است، به مذاکره ادامه دهند و به یک توافق نهایی دست یابند.
۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا محاصره دریایی را لغو کرده و از هرگونه مداخله یا مانعتراشی علیه جمهوری اسلامی ایران جلوگیری خواهد کرد. همچنین حداکثر ظرف ۳۰ روز، تردد دریایی را به ظرفیت کامل خود بازمیگرداند؛ بهگونهای که حجم تردد کشتیها متناسب با سطح پیش از جنگ از سوی جمهوری اسلامی ایران باشد. ایالات متحده همچنین متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مناطق اطراف خارج کند.
۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران فوراً اقداماتی را برای ازسرگیری تردد کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس آغاز خواهد کرد تا این تردد حداکثر ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد. این امر با در نظر گرفتن ضرورت رفع موانع فنی و پاکسازی مینها توسط ایران انجام خواهد شد.
۶. ایالات متحده متعهد میشود همراه با شرکای منطقهای خود، یک طرح جامع مورد توافق دو طرف برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند و تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار را تضمین نماید. سازوکار اجرایی این طرح، بهعنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز تدوین خواهد شد.
۷. ایالات متحده متعهد میشود طبق جدول زمانی که در چارچوب توافق نهایی تعیین خواهد شد، تمامی انواع تحریمهای اعمالشده علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، تصمیمات شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را پایان دهد.
۸. جمهوری اسلامی ایران بار دیگر تأکید میکند که هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق کردهاند که سرنوشت مواد غنیشده و سایر موضوعات مرتبط با برنامه هستهای که مورد توافق طرفین است، از جمله نیازهای هستهای ایران، بهطور کامل در توافق نهایی تعیین تکلیف شود. توافق نهایی مفاد این ماده را تأیید خواهد کرد.
۹. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند که تا زمان دستیابی به توافق نهایی، وضعیت موجود حفظ شود؛ بدین معنا که ایران وضعیت فعلی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده نیز تحریم جدیدی علیه ایران اعمال نکرده و حضور نظامی خود را در منطقه افزایش نخواهد داد.
۱۰. ایالات متحده متعهد میشود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان رفع تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا مجوزهای لازم برای صادرات نفت خام ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها و همچنین تمامی خدمات مرتبط، از جمله خدمات بانکی، بیمه، حملونقل و موارد مشابه را صادر کند.
۱۱. ایالات متحده متعهد میشود که همزمان با پیشرفت مذاکرات به سوی توافق نهایی، وجوه و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران آزاد شوند و بهطور کامل در دسترس قرار گیرند. این وجوه، چه در حسابهای اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای هرگونه پرداخت به ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شود، قابل استفاده خواهند بود و بهطور کامل در اختیار ایران قرار خواهند گرفت. ایالات متحده متعهد میشود تمامی مجوزها و پروانههای لازم را بر این اساس صادر کند.
۱۲. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق توافق نهایی و تضمین پایبندی آینده به آن ایجاد شود.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و دریافت تضمینهای لازم درباره آغاز اجرای مواد ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ و استمرار اجرای آنها، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده صرفاً درباره سایر مواد باقیمانده وارد مذاکرات مربوط به توافق نهایی خواهند شد.
۱۴. توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب خواهد رسید.
بلومبرگ به نقل از منابع آگاه نوشت آمریکا متن این توافق را در نشست گروه هفت در اختیار کشورهای متحد خود قرار داده است، این منبع افزود جزئیات فنی توافق همچنان در حال تدوین است و به همین دلیل احتمال دارد متن نهایی پیش از امضا دستخوش تغییراتی شود.
در باره گزارش بلومبرگ، هنوز تهران و واشنگتن واکنش نشان نداده اند اما خبرگزاری تسنيم نزديک به سپاه پاسداران و نهادهای امنيتی جمهوری اسلامی با استناد به «يک منبع مطلع» نوشته است: «متن ادعایی بلومبرگ درباره تفاهمنامه دقیق نیست»
تسنيم نوشت: یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده به تسنیم گفت: متنی که از بلومبرگ بهعنوان متن کامل تفاهمنامه ایران و آمریکا (تفاهم اسلامآباد) منتشر میشود دقیق نیست و نقایص متعددی دارد.
وی افزود: تفاهمنامه همانطور که پیشتر اعلام شده 14 بند است و موضوعات مربوط به 14 بند نیز بارها در رسانهها مطرح شده است، اما جزییاتی که در بلومبرگ درباره هر بندی آمده است در موارد قابلتوجهی ناقص است.
این منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده تأکید کرد: مثلاً بند اول و بند مربوط به تنگه هرمز که در بلومبرگ آمده مشخصاً نادقیق است و برخی کلیدواژههای مهم در آن نیامده است.
وی خاطرنشان کرد: متن تفاهمنامه بر اساس توافق طرفین، بعد از امضا در روز جمعه منتشر خواهد شد.
